چگونه به صورت حرفه ای ترجمه کنیم
این صفحه رو به اشتراک بگذارید:

اشخاصی که توانایی فهمیدن زبانی غیر از زبان مادری خود را دارند می توانند کلمه یا جمله ای را از زبان مورد نظر به زبان دیگر ترجمه کنند اما این فقط یک ترجمه ی ساده است و این فرد یک مترجم ماهر نیست. برای ترجمه ی حرفه ای شخص باید علاوه بر داشتن دانش در مورد زبان ها، استعداد ترجمه هم داشته باشد و برخی از اشخاص این استعداد را دارند. ترجمه کردن مانند یادگیری یک ساز مثل ویلون است که افراد باید برای یادگیری آن استعداد و هوش موسیقی داشته باشند نه مثل یادگیری یک مهارت اکتسابی مانند دوچرخه سواری یا موتورسواری که هر شخصی با تمرین کردن می تواند آن کسب کند.

البته داشتن استعداد ترجمه نشان دهنده ی بهره ی هوشی بیشتر یا استعداد زبانی نیست بلکه استعدادی ذاتی است که اگر آن را داشته باشید با پرورش آن می توانید شانس بیشتری برای پیدا کردن کار مناسب داشته باشید زیرا مترجم خوب به وفور پیدا نمی شود!

ده معیار که یک مترجم حرفه ای باید آنها را داشته باشد

  1. به طور کامل با زبان مبدا و مقصد آشنایی داشته باشد یعنی مثل بومی آن زبان به زبان موردنظر تسلط داشته باشد. فردی که تحصیلات دانشگاهی زبان مقصد را داشته باشد ولی به آن زبان مسلط نباشد در دسته مترجمان حرفه ای قرار نمی گیرد.( برای درک بهتر زبان مادری فارسی و زبان انگلیسی را در نظر بگیرید.)
  2. فرهنگ زبان مبدا و زبان مقصد را به طور کامل بداند. زبان به علت زنده و پویا بودن با فرهنگ رابطه ی مستقیم دارد. به طور مثال ما توسط زبان به نام گذاری اشیاء، فعالیتها، بیان احساسات، نظرها و … می پردازیم. بنابراین برای ترجمه ی حرفه ای فرد باید به طور کامل با فرهنگ زبان مبدا و مقصد آشنا باشد.
  3. مترجم باید به روز باشد و نسبت به همه ی تغییر ها و کلماتی که وارد آن زبان می شوند آشنایی داشته باشد زیرا زبان همیشه در حال تغییر و به روز شدن است و گاها معنی واژه ها با گذشت زمان تغییر می کند و ممکن است واژه ای که امروز ناسزا تلقی می شود چند سال بعد به واژه ای مهر آمیز بدل شود.( نمونه هایش را در زبان خودمان زیاد داریم!!)
  4. باید بین زبان مبدا و مقصد تفاوت وجود داشته باشد. مترجمان معمولا زبان دوم را به زبان مادریشان ترجمه می کنند و قادر به ترجمه از زبان مادری به زبان دیگر نیستند زیرا حتی سالها مطالعه هم نمی تواند فرد با کاملا به زبان دوم مسلط سازد مگر اینکه فرد در کشورهای مختلف با فرهنگ های مختلف زندگی کرده باشد. در این صورت قادر به ترجمه ی دو طرفه می شود. بنابراین یک مترجم حرفه ای باید نویسنده و سخنران خوبی در زبان مادری خود باشد.
  5. مترجمان حرفه ای قادرند در رشته های مختلفی کار ترجمه را انجام دهند. البته بیشتر مترجم ها معمولا در یک حرفه ی خاص کار ترجمه را انجام می دهند اما مترجمی که بتواند در چندین حوزه مثل پزشکی، اقتصاد، سیاست و … کار ترجمه را انجام دهد مترجمی حرفه ای خواهد بود.
  6. مترجم حرفه ای یک نویسنده و سخنران خوب است یعنی توانایی ترجمه به صورت شفاهی و نوشتاری را همزمان دارد. این طور نیست که فقط بتواند نوشتاری یک متن را ارائه دهد.
  7. مترجم باید از سرعت خوبی در ترجمه متون برخوردار باشد زیرا بیشتر مشتریان خواهان انجام سریع پروژه شان هستند و اگر مترجم سرعت خوبی داشته باشد می تواند این مشتریان را بپذیرد و همچنین معمولا دستمزد ترجمه به صورت کلمه ای پرداخت می گردد. بنابراین اگر مترجم سرعت خوبی داشته باشد درامد بیشتری کسب خواهد کرد.
  8. مترجم حرفه ای باید به منابع مرجعی که برای ترجمه با کیفیت بالا ضروری هستند دسترسی داشته باشد و مهارت های پژوهشی خود را بسط و گسترش دهد.
  9. مترجم حرفه ای باید با تکنولوژی روز دنیا آشنایی داشته باشد زیرا ترجمه در دنیای امروز به وسایل و ابزارهای الکترونیکی وابسته است.
  10. مترجم حرفه ای زبانی را فرا می گیرد که تقاضا و بازار کاری زیادی دارد. مثلا در شهرهایی مثل واشنگتن و لس انجلس تقاضای زیادی برای ترجمه به زبان های ژاپنی، آلمانی، اسپانیایی، چینی، فرانسوی، روسی و ایتالیایی وجود دارد اما برای ترجمه به فارسی یا آفریقایی تقاضای زیادی مطرح نیست. بنابراین مترجم حرفه ای به سراغ زبان هایی می رود که بازار کار برای آن زیاد باشد.

ده نکته ای که ذکر کردیم از معیارهایی است که یک مترجم حرفه ای باید دارا باشد البته معیارهای دیگری هم در این زمینه وجود دارند که به اندازه این موارد مهم نیستند. مترجم حرفه ای باید همواره این نکات را در هنگام ترجمه به صورت کامل و دقیق رعایت کند و به صورت عملی آن را به کار بگیرد.

باید ها و نباید های ترجمه

برخی از کارهایی که یک مترجم حرفه ای نباید انجام بدهد شامل:

  • دوری از زبان مبدا در یک دوره ی زمانی: همان طور که گفتیم زبان مقوله ای پویا و زنده است بنابراین اگر مترجم در یم مقطع زمانی از زبان مبدا دور شود، اطلاعات و دانش فرد در آن زبان دیگر قابل اعتماد و کافی نیست.
  • استفاده نکردن از میانبرهای غیر مجاز در زمان ترجمه: برخی مترجمان هنگامی که از معنای واژه ای مطمئن نیستند از پیدا کردن معنای قطعی و درست آن واژه اهمال می کنند در این صورت باید در قسمت یادداشت ذکر کنند که در ترجمه ی آن واژه مشکلی پیش آمده وگرنه ممکن است مطلب نهایی، نادرست و گمراه کننده باشد. دیگر میانبر غیر مجاز در زمان ترجمه این است که به جای ترجمه ی کامل یک پراگراف، فقط خلاصه ی آن نوشته شود که این امر زمانی که ترجمه کلمه به کلمه سفارش داده می شود، اهمال کاری محسوب می شود.
  • به روز نکردن دانش زبانی: مترجمی که تصور می کند به قدر کافی دانش در مورد زبان مبدا و مقصد دارد و نیازی به مطالعه و تکمیل دانش زبانی اش ندارند، یک مترجم حرفه ای نیست.

برخی از کارهایی که یک مترجم حرفه ای باید انجام دهد شامل:

  • اجتباب از موارد ذکر شده ی بالا (!) از مهم ترین کارهایی است که یک مترجم حرفه ای باید انجام دهد.
  • مطالعه و کسب دانش زبانی در زمینه هایی که مترجم در آن مشغول ترجمه است.
  • یک مترجم حرفه ای گاهی اوقات صرف بالا بردن تخصص و مهارت خود به ترجمه متون می پردازد در حالی که از این کار درامدی عایدش نمی شود.
  • مترجم حرفه ای به صورت مداوم از فرهنگ های لغت خوب استفاده می کند.
  • یک مترجم خوب، یک فرهنگ لغت مختص خودش را گرداوری می کند زیرا تمامی لغات و اصطلاحات مورد نیاز مترجم در فرهنگ لغت وجود ندارند.

سخن آخر

کلید یک ترجمه ی خوب و حرفه ای، داشتن تمرین و پشتکار و مطالعه ی مستمر است. همچنین با توجه به رشد و گسترش دانش انسان، زبان نیز تغییر می کند بنابراین مترجم حرفه ای باید همواره دانش خود را گسترش دهد. بدترین اتفاقی که برای یک مترجم ممکن است رخ دهد این است که برای مدت زمانی(مثلا یک یا دو سال) به زبان مبدا دسترسی نداشته باشد در این صورت دانش زبانی این مترجم ناکافی و غیر قابل اعتماد می گردد. مترجمی که کار ترجمه را با پشتکار، علاقه و به روز کردن دانش زبانی اش انجام می دهد مسلما کار ترجمه را در یک بازه زمانی طولانی و یا مادام العمر ادامه خواهد داد.

دیدگاه خود را بنویسید